Best screen reservation 1024 by 768 pixels  

 به يزدان كه تا در جهان زنده ام         بد رد سيا و ش د ل آ كند ه ام 

فرزانه ی توس فردوسي پاك نهاد آورده است  :

 در روزگاري كهن  ، درميان موسم  بهار و در شكوهِ سبزه ی چهل روزه ی بهاري  ، پهلوانان ايران ،  توس و گيو به شكارگاهي رفته بودند .آنان ، با خروشِ خروس سحري از خواب بر خاسته .   و دركنارِ مرزايران و تورا ن ، به نخجيرگاهِ دشتِ دغوي اسب تاختند . پس از چندي درپي شكار به بيشه اي رسيدند .  كه در آنجا دخترِ خوبرخي را  هراسان يافتند كه به آنها چشم دوخته بود

 سپهبُدان ازاو پرسيدند كه چرا پياده اي ؟!  پريچهره پاسخ گفت  : پس از فرار از دست خشم پدر ، در راه روزبانان زر و تاج مرا بستدند و پس از چندي اسبم از سستي و خستگي بماند وناچار به اين بيشه پناه آورده ام . اگر پدرم هشيار گردد ، در پي من سواران فرستد و ازخشم او از بوم توران بايدبه ديار ديگري  بروم  . و اكنون ، پناهي جز پروردگار يكتا ندارم . پهلوانان براي نگهداري خوبچهره و پناه گرفتن او  به گفتگو و جدال پرداختند .  هريك در يافتن او ، خود را نخستين مي دانستند و آرزوي  نگهبان  او را داشتند . تاآنجا كه سخنشان به تندي گرفت و گفتند : پس اگر با يكديگر سازگار نيستيم سر خوبرچهره رامي بُريم ؟!  ليكن يكي به داوري پرداخت و گفت : اورا به پيش كي كاوس شاه ايران ببريم . و هر چه او  گفت ، همان را  انجام  دهيم . و با خوبچهره به پيش كي كاوس رفتند و پناه و يار او گرديدند .

كي كاوس چون خوبچهره را  بديد از زيبائي او لبرا به دندان گزيد . و به هر دو سپهبد گفت : اين آهوي دلبر ، شكاري است در خور مهتر ، پس رنج راه شما كوتاه شده و به هر يك ده اسب پاداش داده و آنها را روانه كرد . و به پرسش از پريچهره پرداخت .

پس پريچهره را به شبستان خود فرستاد و او را سرور ماهرويان نمود و اورا بزني بگرفت .

{  پريچهر ، از نياي گرسيوز برادر افراسياب واز نژادِ فريدون است . او بيگناهِ پاكِ پارسائي است ،كه ا ز دست اهريمنِ مستي پدر و راهزنان فراري گشته است . و پس از فرارِ ازدست بَدان ، و دست سرنوشت به پهلوانانِ ايران، پناهنده مي گردد. و همسر كي كاوس و شه بانوي ايران مي شود كه او هم از نژاد فريدون است . فريدوني كه آژي دهاك را به بند كشيد و به كوه البرز بست و زمين را بين سه پسرش سلم و تور  وايرج بخش نمود . }

پس از چندي در  بهارِ خرم و شاداب ،  از آن مادرِ نيك نهاد ،  بچه ی فرخِ زيبائي بدنيا آمد . كه در زاد روز او اختر شناسان ستاره و زايچه او را آشفته ديدند ؟!

 تاآنكه رستم به پيش كي كاوس آمد وكودك و زيبائي او  را بديد .

رستم دايه سياوش گرديده و او را به زابلستان نزد خود برد . و به آموزش وپرورشش پرداخت  .

 رستم پس از رنج وكوشش فراوان  در بزرگ نمودن سياوش و هنر آموزيها به او ، هرچه مي دانست به او آموخت .

سياوش بزرگ شده و به رستم گفت :

پس رستم سواراني گرد آورد و با پوشيدني وگستردني بسيار ،  با سياوش وبزرگان زابلستان ،  به نزد كي كاوس رفتند . تا پدر پور سر فراز را ببيند .

{ سياوش از مادري پاك و پارسا و والا نژاد و پدري فرمانروا بدنيا  آمد .  او مانند پريان زيبا بود . و بدست رستم ِ تهمتن ،   آئين داد و پهلواني و پاكي را آموخت . و يلي پهلوان ، پاك نهاد ، نيك گفتار و نيك كردار شد .}

كي كاوس ، توس وگيو  را به پيشواز رستم و سياوش فرستاد و پس از ديدن سياوش و برزو بالاي او به شگفتي  بماند .

كي كاوس به خشنودي ديدار پسرش يك هفته جشن گرفت و شادماني نمود  . و تا هفت سال به آزمايش سياوش پرداخت . سياوش در كنار مادر و پدر مهربان روزگار بخوشي و خرمي گذراند و در نهادش جز پاكي و راستي چيز ديگري نداشت ..

در هشتمين سال آمدن سياوش به پيش پدر ، او در هر آزمايشي به سرفرازي  گذر كرد ، پس برسم بزرگان و فرّ كيان ، منشوري بر پرنيان نوشتند و تاجِ زر و كمرِ زرين به سياوش دادند . و او را جانشينِ پس از پدركردند . و سروري سرزمين كورشان (كهستان) را كه در فرا رودان (ماورا النهر ) است  بدو دادند  .[1]

خوشي سياوش چندي نگذشت كه مادرش را از دست داده و سوگوار و اندوهگينِ مادر شد . تايكماه خنده بر لب خود نگشوده و  به گريه و زاري پرداخت . و آنچنان به جانِ شيرينش ستم روا داشت كه پدر و بزرگان ايران نگران او شدند . چون بزرگان و دانايان  از دلِ سياوش آگاهي يافتند به سوي او شتافتند و به پند و اندرز او كوشيدند و گفتند:

چندي بگذشت و سياوش كمي آرام گرفت .

روزي كي كاوس با سياوش  در ايوان نشسته بودند . سودابه كه  جانشين مادر او شده بود به ايوان آمد . و بناگاه روي سياوش را  بديد . از ديدن سياوش دلش به دميدن افتاد و چنان شد كه يخي به كنار آتش آمده باشد ! پس از آنروز كسي را پنهاني  به پيش سياوش فرستاد و او را به شبستان خود خواند ؟!

سياوش از پيام بر آشفته گشت وپيام آور را از خود براند .

سودابه شبي به نزد كي كاوس رفت و بدو گفت : سياوش را به شبستان بفرست تا او خواهران و دخترانِ ماهروي آنجاي  را ببيند و كمي بياسايد .  ما از او پذيرائي خواهيم كرد . كي كاوس از مهر مادرانه سودابه خشنود شد . چون سياوش مادرش تازه مرده بود .

كي كاوس سياوش را خواند و به او گفت :

پس بديدار خواهران و دختران به شبستان بر و كمي بياساي  . سياوش انديشيد كه اين گفتِ سودابه است و  سخن پدر نميباشد . پس  به پدر گفت :

من بايد با بِخردان و رزم آوران بنشينم ، تا به  دانش و آئين رزمِ  با گرز و نيزه و تير وكمان  دست يابم . و بتوانم با آمادگي در برابر دشمنان و بدگمانان برابر ي كنم  . اما ازشبستان و زنان دانشي نمي آموزم . پس از رفتن من به شبستان در گذر .

پدر از اين سخن نيكو شاد شد و ليكن گفت :

انديشه بد در دل نداشته باش و براي شادي به شبستان برو . سياوش كه پايداري پدر را ديدگفت :

{ سياوش با خوي بد سودابه روبرو مي شود و از او دوري مي كند . در آغاز به پاسخ نخستينِ  فرستادهُ سودابه وسپس در دومين بار به فرمان پدر از رفتن به شبستان خودداري مينمايد . و ليكن براي بار سوم و به  فرمان دوم پدر سرپيچي نميكند و فرمانگزار كيكاووس مي شود . و آماده ی روبرو شدن با سرنوشت خود ميگردد . }

هيربدي بد نهاد كليد دار شبستان بود  . كي كاوس به هيربد گفت كه سياوش را به شبستان ببرد و ازو پذيرائي كند . سياوش بدستور پدر به شبستان رفت .

شبستان بزرگ بود و باشكوه  ، همه جاي بوي مشك و نواي ساز و آواز مي آمد . و  به پرده هاي ديباي رنگارنگ و زيبا   آراسته بود. رامشگران و خوبرويان در آنجا مي خراميدندو چشم را خيره مي كردند و دل هر جواني را به تپش مي انداختند .

در نزديك ايواني ، تختي با شكوه و زرينِ پيروزه نگار بودكه …

سودابه تا سياوش را بديد به پيش او رفته و او را زماني در بر گرفت  …

سياوش بدانست كه آن مهر مادري نيست و خودرا زود از دست سودابه ی  فتنه گر ، رهانيد . و به نزديك خواهران خود رفته و پس از چندي از شبستان بيرون شد .

سودابه باز به نزد كي كاوس رفته و گفت :

.تاپيش از آنكه سياوش كسي را برگزيند كه در خور او نباشد . بايد زني از نژاد والا براي او برگزينيم و او را ياوري بنمائم .

پدر ، پورِ خود را خواسته و به او گفت :

من آرزو دارم كه از پشت تو شهرياري ديگر بيايد و همانگونه كه من از تو خشنودم ، تو نيز از فرزند خود خشنود گردي . اختر شناسان و پيشگويان گفته اند كه ازپشت تو پسري بدنيا مي آيد  كه در جهان يادگاري بزرگ و فرامش نشدني خواهد شد . سياوش گفت :

سياوش از پدر خواست كه اين گفته را به سودابه نگويد و از ديدار دوباره او نگران بود !

كي كاوس به سياوش گفت : سودابه مانند مادر تو است و تو را پاسباني ميكند . پس به شبستان او برو و دختري از بزرگان برگزين . ليكن سياوش از روبرو شدن با سودابه نگران بود .

سياوش بار دوم و به فرمان پدربراي بر گزيدن همسر به شبستان  كشيده شد . سودابه همه ی دختران دم بخت را به پيش خود خواند .

سودابه به هيربد گفت كه به سياوش بگوييد  به پيش من بيايد . چون سياوش پيغام سودابه را شنيد خيره ماند و از پروردگار ياري خواست .

اما سياوش به ناچار ، خرامان به كنار تخت سودابه رفت و زيبايي و آرايش سودابه را بديد . سودابه از تخت پايين آمد و …

سودابه همه ی دختران را به سياوش بنمود ،  و گفت از اين بتان تراز كه همه در شرم و نازند ،  هر كه را بخواهي برگزين .

و همهُ ماهرويانِ والا نژاد ،  از زيبايي سياوش ، در شگفت شدند و آرزوي برگُزيده شدن را نمودند . و به تندي بر تختهاي خود بنشستند  .

سودابه گفت :

سياوش بر خود  فرو ماند و پاسخي نداد و بر دل پاك نهادش آوائي آمد و بيانديشيد :

او باخود گفت كه :  دختران شبستانِ سودابه ، بدست او پرورش يافته اند و مانند او مي باشند . و به ياد داشت كه ، مهترانِ نامور به او گفته بودند ،  زنان بد ،  بر سر فرمانروايان و گُردان ايران ، چه آورده بودند . پس سياوش خاموش ماند و سر به پائين انداخته و پاسخي نداد .

سودابه به سياوش گفت كه ماهرويان مانند ماه در برابر تو اند . من هم مانند خورشيد شبستان در برابر تو مي باشم . شگفت نباشد كه به ماه رويان ، نگاهي نكني  وكسي را برنگزيني ، چون خورشيدِ شبستان را در كنار خود داري .

اگر تو با من پيمان ببندي ، و از من دوري نكني ، مانند دختران نورسيده با تو خواهم بود ، و مرا در پيش پاي خود داري .

وبا خود انديشيد كه كاوس را دوباره خام خواهد نمود و ، فتنه اي نو برمي انگيزد . پس با زبان گرم  و  نرم با او بايد سخن بگويم و او را از خود دور نمايم .

سياوش گفت : تو زيباي زيباياني ، و ليكن درخور تنها پادشاه مي باشي . من يكي از دختران را بر مي گزينم  ، و با آن دختر پيمان مي بندم . و اكنون زبانم را پيش تو گروگان مي كنم ، كه تا آن دختر پيش من باشد . به دختر ديگري نگاه نكنم  ، و هميشه او را نگهدارباشم .  اگر چهره من نكوست  …